Кумыкский мир

Культура, история, современность

Таныш болугъуз: алтын къоллу Гьажимурат

Бир-бир адамлагъа табиат кёп пагьмуланы бирче бере. Эгер шолай адамны пагьмулары булан бирге артыкъ саламатлыгъы да бар буса, ол арагъа чыгъып белгили болмай къала. Шолай адамланы бири – къарабудагъгентли Гьажимурат Абдуллаев. Ол – муаллим, композитор, музыкант, художник, парапсихолог, гипнолог. Дипломсуз касбулары – шаир, дагъы да ол сынлар яза, халкъ медицинаны имканлыкълары булан аврувланы къолай эте, агъачкъомузлар эте. Ол агъачкъомузну чертегенде буса оркестр согъулагъанда йимик чалына. Тек лап алдын мени тергевюмню ол асил, саламат, оьзден хасияты булан тартды. Гьажимуратгъа 65 йыл бола. Къыйынлы къысматы ону къайда да ташлагъан. Ол Москва, Саратов областларда яшагъан ва ишлеген. Къарабудагъгентде тувгъан буса да, Къакъамахи, Къакъашура, Паравул, Гьели юртларда да тургъан. Буссагьатгъы вакътиде Ленингентде яшай.

– Гьажимурат, мунча касбуларынгны, яшагъан ерлерингни кёплюгюню себебин нечик англатып боласан?

– Мен гиччиден берли де къайсы «къазанда да къайнап» уьйренгенмен. Яшлыгъым агъачлыкъда оьтген десем де ярай. Буссагьат мени адамлардан айырып, агъачлыкъгъа ташлап къойса да, языкъ болмажакъ эдим. Неге тюгюл, бары да отланы, халталаны ашама ярайгъанын-ярамайгъанын айырып боламан. Фитотерапия булан кёп аврувланы къолай да этемен… Мен, Магьачкъаладагъы культпросвет училищени битдирип, оркестролог ва художник касбулагъа ес болгъан сонг, бир нече йыллар Къарабудагъгент районда маданият тармакъда, школада муаллим, сонг художник болуп ишледим. Мен ким булан да къыйышаман, тек ишлейген еримде гьакимимни оьктемлигин яда терс ишин гёргенде, шогъар къаршы туруп, эришип тайгъанман. Биревге де къоймагъанман оьзюмню мысгъылламагъа ва менлигиме тиймеге, нечакъы уллу гьаким болса да. Мен бир ишге де оьктемлик этмеймен. Не ишге урунсам да, къолумдан да геле. Адамлагъа бажарагъан къуллугъумну къайсын да этгенмен, бир де гьакъ беригиз деп де айтмагъанман. Янгы уьйлер къурагъанланы чырларын ишлеп, къапуларын накъышлап, сынлар язып, зувап къазангъанман. Шо заманда да мени англамайгъанлар къаршы бола эди… Дагъыстандан къолайдыр деп гетип, бир нече йыллар Саратов областда да яшадым. Шонда мен юрт школада сурат дарсдан муаллим болуп ишледим. О юртдагъылар магъа бек абур эте эдилер. Авруса, олар врачгъа бармайлы, магъа геле эдилер. Район газетде мени гьакъымда макъала язып да чыгъардылар. Мен аврувну биотоклар булан къолай эте эдим. Ерли гьакимлер: «Сени аврувланы бакъмакъ учун тийишли документинг ёкъ», – деп токътатгъанда, ерли халкъ, акъча да жыйып, шо газетни де берип, мени Москвагъа парапсихологгъа охума йиберди.

– Сонг узакъ охудунгму?

– Охумадым. Онда мени бары да яндан тергеп-сынап, экзамен алдылар. Сонг парапсихологну шагьатнамасын тапшурдулар. Гипноз этип болагъанымны билгенде, гипнологну шагьатнамасын да бердилер. Оруслар мени алма-салма ер тапмай эдилер. Тек яшав шартлагъа гёре ватаныма къайтма тюшдю.

– Мунда гелеми сагъа аврувлар?

– Таныш-билишге болагъан кёмегимни этемен. Генг кюйде аврувланы къабул этип ишлеме мени лицензиям ёкъ. Лицензия алма деп, бары да тарыкъ кагъызланы да онгарып, Минздравгъа баргъанда, урушбат берме герекни англатдылар. Мен де шогъар рази болмай, къайтып гелдим.

– Сен аврувну нечик къолай этесен? Къайсы аврувну да енгип боламысан?

– Бир-бир терен аврувланы къолай этемен деп айтып болмайман. Аврув деген недир? Эгер адамны бир саныны айланасында къанны ишлевю осаллашгъан яда токътагъан буса, шо сан аврума башлай. Мен энергиямны, биотокланы гючю булан шо аврувлу ердеги къанны ишлетемен. Бу ерде магъа авруйгъан адамны оьзюню кёмеги де тарыкъ бола. Ол магъа инанмай буса, пайда ёкъ. Дагъы да, авруйгъан адамны энергиясы меникине къыйышма герек. Бир-бир аврувлар мени бары да гючюмню алып къоя. Олардан сонг хыйлы заман тыныш алып этеген упражнениелер булан янгы гюч жыйма тюше. Инанмайгъан адамдан эсе, инанагъан адамны къолай этме тынч. Бир-бир адамланы бетине къарагъандокъ: «Менден сагъа пайда ёкъ», – деп, ёлгъа саламан.

– Инанмайгъан адамны инанагъан адамдан бетине къарап нечик айырып боласан?

– Бек тынч кюйде билемен. Кёплени бетине, мимикасына къарап, ким экенин охуйман. Тек сийрек буса да, охулмайгъан бетлер де ёлугъа. Кёплеге мен отлар булан да дарман этемен. Айры-айры гезиклерде гипноз этме де тюше.

– Шолай гючюнг, пагьмунг бары къачан белгили болма башлады?

– Шо гьакъда айтсам, кёплер, инамсызлыкъ этип, кюлеп къоя. Сени де инанмайгъанынгны гьис этемен. Буса да айтайым. Мен жагьил заманда магъа багъып гелеген адамны тувра гёзлерине къарасам, шо адам сюрюне эди. Мен о адам сюрюнсюн деп айланмай эдим, оьзлюгюнден болуп къала эди. Шолай нече керен де болгъан. Адамлар магъа ачувланагъан болуп бара эди. Сонг мен юрюп гелеген, канзилерден оьрленип-тюшюп гелеген адамны бетине тикленип къарамайгъан болдум. Шо гьал мени бек къыйнай эди. Оьзюмню къыйынлы гьалымны Къакъашурадагъы Гьюсен къади деген бир гьакъыллы гишиге айтгъанда, ол магъа: «Тувра гюнге къарап турсанг, гёзлерингдеги шо гюч таяжакъ», – деди. Мен шолай этме башладым. Башлапгъы вакъти гюнге кёп заман айрылмай къарап туруп бола эдим. Сонг-сонг чыдамайгъан болдум. Шондан сонг мени гёзлерим осал гёреген болма башлады. Художник ишимни де къойма тюшдю. Мен бир де докторлагъа баргъан адам тюгюлмен. Бир вакъти йога булан машгъул эдим. Сокъур болуп барагъанымны англагъанда, йоганы упражнениелери булан гёзлеримни гёреген ерине гелтирдим. Мен шо заман Саратов областда яшай эдим. Муна шолай, табиат берген гючню йога булан толумлашдырып, адамлагъа кёмек этме башладым.

– Сен къолай этген адамны айтып боламысан?

– (Гьажимурат магъа мен таныйгъан уьч адамны айтды. Сонг-сонг шо адамлар ону сёзюн гертиледи).

– Гьажимурат, сени башгъа пагьмуларынга гелейик. Гьали-гьалилерде Къумукъ театрны залында болгъан бир концертде сени агъачкъомуз согъувунгну халкъ гючлю харс урув булан узатып турду. Сени концертлеринг болгъанмы?

– Къайдан болсун?! Шо концертге де къурдашларым къоймай элтген эди. Мен оьзюм учун, ювукъ адамларым учун согъаман. Оьзюм къомузлар этип, кёплеге савгъат да этгенмен.

– Шаир Бадрутдин аты айтылгъан «Гетемен» деген йырны макъамын да сен язгъан дей эди. Дагъы бармы сен чыгъаргъан макъамлар?

– Нечакъы да бар. Кёплери Бадрутдинни сёзлерине язылгъан ва радиодан да кёп берилген. Оланы бирлерин «халкъ кюю» деп билдирип къоялар. Мен де шогъар къайнашмайман. Не башгъа, мен де халкъман чы. Мени яшлыгъым Бадрутдин булан къурдашлыкъда гетген. Бизин аналарыбыз да ювукъ къурдашлар эди. Бара-бара, Бадрутдинни таъсири болгъан буса ярай, мен де шиърулар язма башладым. Бадрутдин шоланы печатгъа берейик деп кёп керенлер илинсе де, рази болмай эдим. Бу йыл нечик буса да, жыйым китапгъа къошмагъа деп бир нече шиъруланы алгъан. Шо китап йылны ахырында чыкъма герек, дей.

– Адабият булан аралыгъынг нечикдир? Къумукъ газет-журналланы, китапланы охуймусан?

– Россиягъа гетгенче алдын къумукъ китапланы бек иштагьым гелип охуй эдим. Гьали аз охуйман. Тек кёбюсю къумукъ язывчулар булан аралыкъларым болгъан. Бадрутдинни айтдым. Абзайдин Гьамидов, Атав Атаев булан да кёп керенлер ёлукъгъанбыз. Агьмат Жачаевни яхшы таныйман. Артда таныш болгъан Муса Шихавовну китабын бек кепим гелип охуйман.

– Гьажимурат, сени яшавда не гьёкюнчюнг бар? Дагъы да пелен касбуну да уьйренген болгъай эдим деп эсинге гелмейми?

– Мен олай затланы ойлашмайман. Не иш эте бусам да, адамлагъа къуллукъ, енгиллик болагъан ишни этме сюемен. Аллагь бизге насипли болмагъа, аврумай яшамагъа бары да имканлыкъланы, ёлланы берген. Мен адамлагъа шо ёлланы тапмагъа кёмек этме герекмен. Мени булай девизим бар: «Табиат – эмчи, доктор – кёмекчи, Аллагь – себепчи». Буссагьатгъы вакътиде мен адамлагъа аврувларындан арчылмагъа кёмек этип болагъанымны билемен. Шону учун бары да болагъанымны этежекмен.

– Баракалла. Юрегинге тутгъан муратларынга етме насип болсун!


«Ёлдаш», 09-11-2012

Размещено: 13.11.2012 | Просмотров: 2398 | Комментарии: 0

Комментарии на facebook

 

Комментарии

Пока комментариев нет.

Для комментирования на сайте следует авторизоваться.