Кумыкский мир

Культура, история, современность

иконка

Персоналия

Йырчы Къазакъ

(1830 / 1879)
место рождения: с. Муслимаул (Атланаул)

Выдающийся кумыкский поэт, классик кумыкской литературы.

Дагъыстанны уллу шаири Йырчы Къазакъ 1830-нчу йылда алдынгъы Муслимавул (гьали - Буйнакский районну Атланавул юрту) сабанчы агьлюде тувгъан.

Къазакъны оьзюнден чыгъарып йыр айтмагъа оьтесиз пагьмусу барлыгъы кёп яшлайын билинген. Бара-бара ону шо пагьмусу савлай юртгъа, сонг буса айлана якъдагъы юртланы халкъларына да малим бола. Халкъ Къазакъны атына "йырчы" деген сёзню де къошуп, ол къумукъланы яшавунда ва адабиятны тарихинде Йырчы Къазакъ деген ат булан къала.

Йырчы Къазакъ яшавдагъы къыйын гьалланы, тюзсюзлюклени суратлап, бай-бийлеге тийдирип кёп йырлар чыгъаргъан. Пача къурумну гьакимлери шавхалны айтгъанын этип шаирни тута ва сибирге йибере. Сибирден къайтгъан сонг да ону гьызарлайлар ва ким-билди этип оьлтюрелер.

Къазакъны бир-нече йырлары 1883-нчю йылда Петербургда Магьаммат-апенди Османов чыгъаргъан китапгъа гирген.

Абдул-Вагьап Сулейманов тизген "Чечеклер" деген китапда Алимпаша Салаватовну Къазакъны яшаву ва яратывчулугъу гьакъындагъы уллу очерки ва шаирни шиърулары бар. Къазакъны гьалиге ерли кёп йырлары табылмай тура. Табылгъанлары айрыча китаплар болуп чыкъгъан.

Йырчы Къазакъны гьакъында, халкъны огъар бакъгъан уллу сюювю гьакъында Дагъыстанны халкъ шаири Гь. Анвар бек арив айтгъан:

Къазакъ десе, таллыкъда тав гёремен,
Къарагъайлы тюзге чыкъгъан салкъыны,
Къумукъну мен осуз тилкъав гёремен,
Тили де о, юреги де халкъымны!

Сообщить об ошибке, отправить дополнительную информацию