Кумыкский мир

Культура, история, современность

ПАГЬМУГЪА МАКЪТАВ ТИЙИШЛИ

Дагъыстанны сагьна саниятыны атын данггъа чыгъаргъан, шо тармакъда Дагъыстанда лап оьр атгъа ес болгъан СССР-ни халкъ артисткасы Барият Солтанмежитовна Муратованы ва РСФСР-ни халкъ артисти Алим Къурумовну савлай Россияда танымагъан къаравчу ёкъдур деп эсиме геле.

Бу эки де пагьмулу адамланы агьлюсюнде тувгъан Инесса Алимовна Къурумова да, ата-анасыны касбусун узата туруп, Россияны халкъ артисти деген оьр атгъа ерли гётерилди.

Маданият, айрокъда сагьна саният, къаравчугъа бек уллу таъсир этмеге болагъаны белгили. Пагьмулу актёрну оюну къаравчуну гьислерин, савлай къаркъарасын титирете, ону сююнчге тартып кюлете, гёзьяш тёкдюрюп йылата. Инесса Къурумова къаравчуну шолай гьаллагъа салмагъа болагъан, тувмадан пагьмусу булангъы артистка.

Инессадагъы шо пагьму Москвадагъы Б.Шукинни атындагъы лап да белгили театр оьр охув ожакъны битдирген сонг келпет яратывну Станиславскийни системасы булан да толумлашдырды. Яни, тувма пагьмугъа билим пагьму да къошулду.

Мен Инесса Къурумованы 1957-нчи йылдан берли таныйман. Оьр охув ожакъда ону булан беш йыл бирге охугъанман. Демек, ону актёр гьисапда оьсювюню гьар мюгьлетин дегенлей эслеп ва сююнюп тургъанман.

Инессаны, анасы Бариятны йимик, яратывчулукъ пагьмусуну дазусу ёкъ демеге ярай. Ол итти комедиялы келпетлени де, къайгъылы-трагедиялы келпетлени де бир йимик уста кюйде ярата.

Охувубузну бешинчи курсунда биз, студентлер, испанлы драматург ва шаир Фредерико Гарсиа Лорканы «Къанлы той» деген трагедиясына гёре онгарылгъан спектаклни салдыкъ. Шо спектаклде Инесса ананы келпетин онча да оьр даражада яратды чы, дюньягъа аты айтылгъан актёрланы—бизин муаллимлерибизни де тамашагъа къалдырды.

Къумукъ театрны сагьнасында «Гьайгевлер», «Медея», «Ай тутулгъан гече» ва онлар булангъы оьзге спектакллерде Инесса яратгъан келпетлер къаравчуланы эсинден гьали де таймай.

И.Къурумова Магьачкъаладагъы Рус театрда чалышагъаны хыйлы йыллар бола. Шо йылланы ичинде ол оьзюню тенгсиз пагьмусу булан къаравчуланы аз сююндюрмеген.

Йыллар гете, тек Инесса Алимовна Къурумованы пагьмусу артса тюгюл, тунукълашмай. Алдагъы гюн биз шогъар гезикли керен шагьат болдукъ. Айтагъаным, февраль айны 16-сында Магьачкъаладагъы Рус театрда Инессаны юбилей ахшамы—бенефиси оьтгерилди. Шо ону тувгъан гюню булан байлавлу эди (Къатынгишини чагъын малим этип турмакъ арив тюгюл, мен де Инессаны чагъын эсгермей къояман).

Театрны уллу залы къаравчулардан толгъан. Сагьнада «Ханума» деген спектакль юрюле. Инесса спектаклдеги баш келпетни—оьткюр, тилге дилбар арачы къатын Хануманы ролюнда. Артистканы гьар сёзю, мимикасы, гьар айланышы, къаркъарасын тутагъан къайдасы къаравчуну тамаша этип, хошун гелтирип кюлемеге, гьасиретли кюйде харс урмагъа борчлу эте…

Сагьна ябыла. О къайтара ачылгъанда Инессаны бийик тахда олтуруп гёребиз. Ону айланасы гюл байламлардан толгъан. Дагъыстанны пачалыкъ секретары Тайгибат Алавутдиновна Магьмутова Россияны халкъ артисткасы, Гьамзат Цадасаны атындагъы пачалыкъ премияны лауреаты Инесса Къурумованы атына Президент Мугьу Алиев язгъан къутлав кагъызны охуй. Юбилярны «Магьачкъала шагьар» муниципал къурулушну башчысыны заместители О.Портнягина, Къарабудагъгент район администрацияны башчысы А.Ильясов, милли театрланы чебер ёлбашчылары ва кёп оьзгелер къутлай. Инесса Алимовнаны оьр пагьмусуна мюкюрлюк этегенин билдире.

Озокъда, пагьмугъа макътав тийишли.

Д.Алкъылычев. "Ёлдаш"

Размещено: 20.02.2007 | Просмотров: 1646 | Комментарии: 0

Комментарии на facebook

 

Комментарии

Пока комментариев нет.

Для комментирования на сайте следует авторизоваться.