Кумыкский мир

Культура, история, современность

Ёлунг оьрлюклеге элтеген ёл болсун

фото

Жумагюн, апрель айны 15-нде, А-П. Салаватовну атындагъы Къумукъ театрда Дагъыстанны халкъ шаири Агьмат Жачаевни юбилей ахшамы шатлы шартларда оьтгерилди. Сагьна Буйнакск районну бирлешген хору юбиляргъа багъышлап айтагъан йыр булан ачылды. Шаирни яратывчулугъуна гьашыкъ болуп гелген къаравчулар, Агьмат Жачаев сагьнагъа чыкъгъанда, ону гючлю харс урув булан къаршылады. Шаирни язгъанларына, ол халкъына этеген гьалал къуллукъгъа биринчилей багьа береген, озокъда, охувчулар. Олар булан янаша шаирни ана тилде язылгъан яда орусчагъа таржума этилген асарлары булан биринчилей таныш болагъан ону къалам къурдашлары.

Дагъыстанны Язывчуларыны союзуну председатели М.Агьматов юбиляргъа багъышлап исси сёзлер айта туруп булай деди:

- Бугюн биз Агьмат Жачаевни юбилей ахшамына эки себеп болуп жыйылгъанбыз. Шаирге 70 йыл тамамлана. Шо йылланы ичинде ол нечесе китапланы автору болгъан, нечесе асарланы, охувчуларына ойлу бюртюклер этип, къаламыны тюбюнден чыгъаргъан. Шо саялы ону поэзиясы булан таныш тюгюл уллуну да, яшны да тапмагъа къыйын. Шаирге Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилгенлик де бугюнгю шатлы ахшамны ортакъчыларына бирдагъы себеп бар. Шаир боламан деп, шиърулар язып къойгъан булан шаир болмайгъаны англашыла. Язылгъан гьар сатырны халкъны юрегине сингдирме болса, халкъ шаир деген атгъа лайыкълы деп эсиме геле. Агьмат Жачаев де шолай шаирлерибизни бириси. Ол шо оьр атгъа тынч ёл булан гелмегени англашына. Ол гьар шиърусу булан халкъны къыйынына-тынчына ювукъ болмагъа белсенген. Гележекде огъар янгы-янгы асарлар яратмагъа ругьланывну, яратывчулугъуну ёлунда оьрлюклер ёрайман.

фото

Агьмат Жачаевни сёзлерине гёре язылгъан «Ана булан савболлашыв» деген йыр адамгъа таъсир этмей къоймай. Юбилей ахшамда шо йыр нечик шартларда яратылгъаны гьакъда композитор Хизри Батыргишиев айтды. Гертиден де, йырны таъсири шаир де, композитор да бирликде этген къастдан гьасил бола. Юбилей ахшамда Къумукъ театрны артисти Байсолтан Осаев бу йырны йырлайгъанда, залны ичин шыплыкъ къуршады. Музыканы да, сёзлени де йырдагъы агъымы гьар адамны юрегинден оьтедир деп эсинге геле эди.

Буйнакск район администрацияны башчысыны къуллукъларын заманлыкъгъа кютеген З. Асгъабовгъа сёз бериле. Ол А. Жачаевни гьакъында айта туруп булай деди:

- Бугюн оьзюню юбилей ахшамын белгилейген шаирни яратывчулугъу оьр даражада экени къайсыбызгъа да белгили. Неге тюгюл, ол оьзюню шиъруларын охуйгъанда, автор не айтмагъа сюегени англашыла. Ол шонча да халкъына ювукъ болуп бажара чы, гьатта ону кёбюсю шиърулары юрекни назик бавларына таъсир эте. Шулай пагьмулу адамлар барына биз, озокъда, сююнмей болмайбыз. Район администрацияны, савлай Буйнакск районну ватандашларыны атындан юбилярны къутлайман ва огъар дагъы да оьрлюклеге етмекни ёрайман.

Агьмат Жачаевни биринчи шиърусу гиччи ватаны Эрпелиде язылгъан. Шондан алынгъан абат ону савлай Дагъыстангъа танывлу этген. Шатлы ахшамда Эрпели орта школаны директору, РФ-ни умуми билим беривюню гьюрметли къуллукъчусу М. Гереева юртлусун къутлай туруп булай деди:

— Агьмат Муталимовичге Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилгенде, инг башлап бизин школаны муаллимлери ва охувчулары сююндю. Шо саялы ону охувчулары булангъы биринчи ёлугъуву бизин школада оьтгерилди. Гёресиз, бугюнлю агьвалат да шогъар байлавлу. Шаирликни инг оьрдеги канзисине чыкъгъан Агьмат Жачаевни юрт администрацияны, школаны, яшлар бавуну ва юртну жамиятыны атындан гьакъ юрекден къутлама сюемен. Гёзел табиаты булангъы юртдан шулай белгили адамлар чыкъгъаны гележек наслулагъа уьлгю болажагъына шеклик этмеймен.

Юбилей ахшамны янагъан юлдузлары болуп Эрпели орта школаны охувчулары сагьнагъа чыкъды. Олар шаирге багъышлангъан шиъруланы къаравчуланы къурчун къандырагъан кюйде айтмагъа бажардылар. Бу школаны муаллими Зарема Ахаева «Сени гёрсем» деген шайрни сёзлерине гёре язылгъан сарынын гитара согъуп арив йырлады.

Дагъыстан Республиканы маданият министрини заместители М-Р. Магьамматрасулов юбилярны къутлай туруп огъар булай деди:

— Бу гюнлю агьвалатны эки къабат шатлы мажлис деп гьисап этемен. Биринчиси ва аслусу - Агьмат Жачаев оьз халкъыны арасында белгили болуп къалмай, савлай Дагъыстангъа белгили болуп, халкъ шаир деген атгъа ес болгъанлыкъ. Ону шиъруларын гёнгюнден билмейген адамлар аз деп эсиме геле. Чебер тилни усталыгъын къоллап, ол асарларында халкъны масъалаларын, айлана якъдагъы гьалланы, буссагьат дюньяда болуп турагъан агьвалатланы къуршап яза. Шо якъдан алгъанда, авторда шаир иттилик бар.

Экинчилей де, ол 70 йыллыгъын белгилейгенлик. Тек ол гьали аслу мурадыма етишдим деп къаламын хасиге таяп къоймажакъны да билемен. Неге тюгюл, ону артдагъы йылларда язылгъан асарлары булан да охувчулар таныш. Шиъруларын охуйгъан кюю къаравчуну ону яратывчулугъуна бирден-бир гьасирет этегенине шекли къалмайман. Гележекде ону дагъы да янгы-янгы асарлар яратмагъа ругьланыву артсын демеге сюемен.

Шо ахшам Агьмат Жачаевни къутлама сююп гелген адамлар оьтесиз кёп эди. Шоланы арасында «Къарабудагьгент район» деген муниципал бирлешивню башчысы Къ.Исаев, Хасавюрт шагьарны депутатларыны жыйыныны председателини заместители М. Салагьбеков, «Хасавюрт район» деген муниципал бирлешивню башчысыны кёмекчиси А. Акавов, Къаягент районну депутатларыны жыйыныны председатели М-Р. Багьамаев, Торкъали район администрацияны маданият бёлюгюню ёлбашчысы М. Къанаматова, Бабаюрт район администрацияны маданият бёлюгюню ёлбашчысы С. Даветеева ва оьзге ёлдашлар Агьмат Жачаевге багъышлап къутлав сёзлер айтдылар.

Агьмат Жачаев янгыз яратывчулукъну ёлунда загьмат тёкмей. Ол, студент йылларындан башлап, оьзюню яшавун журналистика булан да тыгъыс байлагъан ва шо тармакъгъа 40 йылдан да артыкъ оьмюрюн йиберген. Шо заманны ичинде огъар республиканы «Ёлдаш» газетини бир нече бёлюклерине редакторлукъ этмеге тюшген. Бугюнлерде де ол шо анадаш газетни адабият бёлюгюн низамлы юрюте. Шо гьакъда «Ёлдаш» газетни баш редактору К.Алиев юбиляргъа багъышлап айтгъан сёзлери къаравчулагьа таъсир этмей къоймады:

- Бир нече ай алдын шу сагьнада къумукъ адабиятны кюрчюсюн салгъанланы бириси, савлай дюньягъа аты белгили Йырчы Къазакъны 180 йыллыгъы оьр даражада белгиленди. Бугюнгю шатлы агьвалат адабиятда оьз сокъмагъын салмагъа бажаргъан шаирибиз Агьматгъа багъышлангъан. Ону асарларында охувчугъа тюз ёл гёрсетеген сатырлар бары шеклик гелтирмей. Поэзияны да, касбусун да янаша салып, ол бир де талмай загьмат тёге. Гележекде де иш ёлдашыбызгъа ёлунг уьстюнлюклеге элтеген ёл болсун демеге сюемен, - деди ол.

Россияны Журналистлерини союзуну дагъыстан бёлюгюню ёлбашчысы А. Камалов шатлы ахшамда юбилярны гьакъ юрекден къутлады. Огъар гележекде оьрлюклер ёрай туруп, Россияны Журналистлерини союзуну атындан Гьюрметлев грамота тапшурду.

Шаирни къутламагъа шиъру охуйгънланы арасында республиканы оьлчевюнде оьтгерилген олимпиаданы алдынлылары гелген эдилер. Буглен школаны охувчусу Гь. Сотавова, Тёбен Къазаныш школаны охувчусу К. Алибёриева, Паравул школаны охувчусу С. Абдулхаликова шаирни шиъруларын чебер кюйде охудулар. Ленингентдеги 35 номерли орта школаны атындан да Агьмат Жачаевге къутлав сёзлер айтылды.

Къумукъ театрны артистлери З. Межитова, Б. Магьамматов, Т. Осаева, М. Къасымов, шаирни шиъруларын чебер охуп, къаравчуланы тергевюн тартма бажардылар.

Агьмат Жачаевни сёзлерине гёре кёп макъамлар язылгъан. Шоланы шатлы ахшамда Россияны ат къазангъан артисткасы Б. Элмурзаева, Дагъыстанны халкъ артисткасы З. Абсаматова, ДагЪыстанны ат къазангъан артисти А. Зиявутдинов, Дагъыстан Республиканы маданиятыны ат къазангъан къуллукъчусу Л. Шайыпов, композитор ва йырав Э. Казимов, йырав Г. Гьажиева, яш йырав А. Аскерханов оьзлени ярыкъ ва къурч тавушлары булан къаравчулагъа йыр байлам савгъат этдилер. Юбилей ахшамда сёйлевлени аралашдырып, А. Арсланбеков чебер ёлбашчылыкъ этеген «Сарихум» деген ансамблни ортакъчыларыны къурч бийивлери болду.

Б. Оьлмесова.

Э. Къойчуев чыгъаргъан суратлар .

Размещено: 25.04.2011 | Просмотров: 2377 | Комментарии: 0

Комментарии на facebook

 

Комментарии

Пока комментариев нет.

Для комментирования на сайте следует авторизоваться.