Кумыкский мир

Культура, история, современность

иконка

Историко-героические сказания

Игитлик-тарихи йырлар игитлик эпосундан сонг гелеген эпика поэзияны бир къатлаву. Бу йырларда игитлик эпосунда йимик уллу къомдурувлар, гьатсыз тамаша агьвалатлар ёкъ буса да, гечге таба туважакъ тарихи йырларда йимик яшавну, инсанны гьакъыкъатгъа ювукъ суратлав да гьалиге яралып битмеген. Шону учун бу йырларда суратланагъан агьвалатланы, келпетлени аслусун тапма биз къыйналабыз яда болма да болмайбыз. Игитлик-тарихи йырны кюрчюсюнде мекенли тарихи агьвалат, келпет болмай къалма да имканлы. Болса да бу йырлар девюрге хас яшавну умуми кюйде алып, тюз суратлай.

Къумукъланы игитлик-тарихи йырлары ювукъ гьисапда XIV-XVIII юз йылларда оьмюр сюрген.

Абдулгьаким Гьажиев,
профессор

Список публикаций

Элдарушну йыры

Элдаруш ва Бектемир деп эки къызардашны уланлары болгъан. Бектемир кёп гючлю бай болгъан. Элдаруш ат-савутундан къайры заты ёкъ ярлы улан болгъан. Бектемир Месей деп бийке къатын ала. Мундан алда да Элдаруш да, Бектемир де бир-бирине хатиржан болгъанлар. Тоюнда халкълар Бектемирге айып этип: "Шо кюйде яхшы эркеклиги булангъы игит къардашынг да бар туруп, етти ятланы жыйып, той этесен", - дегенде ол Элдарушну чакъыра, амма тойда, "ярлы ийис геле сенден" деп бетлеп, кепин буза. Оьзюню шо мажлисде кепи бузулмакълыкъгъа жавап этип, Элдаруш Бектемирни къошуна гете...

Далее...

Размещено: 20.03.2009 | Просмотров: 421 | Комментарии: 0

Зорушну йыры

- Чегемлеге, анам, кёпюр саларман,
Къабартыда къабакъ оьзден боларман!
Къабартыда къабакъ оьзден, кёп тонав -
Олардан санап ясакъ аларман!
Териклени айланасы къызыл хум,
Гьайдамаса, тай туягъы батармы?
Зоруш деген бир уланынг сав чакъы
Ибакъны къаны ерде ятармы?!...

Далее...

Размещено: 15.03.2009 | Просмотров: 433 | Комментарии: 0

Айгъазини йыры

Тавланы алашаракъ туланы,
Аталаны арслан тувгъан уланы
Айгъази, бир чыкъгъан эдинг авлама,
Душманынгдан ата къанынгны давлама....

Далее...

Размещено: 13.02.2009 | Просмотров: 599 | Комментарии: 0