Кумыкский мир

Культура, история, современность

иконка

Türkçe (на турецком языке)

Список публикаций

Haligi qumuq adabiyatnı aslu alamatları

Belgili küyde, har-bir adabiyat  özünü ösüv  yolunda türü-türlü devürlerden, kanzilerden öte. Orta yuz yıllardan baş alağan qumuq adabiyat da, bir neçe devürlerden ötüp, haligi devürde de özünü ösüv yolun davam etip tura.

Далее...

Размещено: 26.03.2015 | Просмотров: 2623 | Комментарии: 1

KIPÇAKLARIN TÜRKİYE’DE YAŞAYAN BOYLARININ ADI VE OTURDUKLARI YERLER

Arap kaynaklarında adları Kıpçak olarak geçen Kumanlardan günümüze kalan yer adlarından bazıları;

Kumanların bu bölgeye girmelerinin Kafkasya üzerinden olduğunu görürüz.

1118 yılında 45.000 ailelik bir Kuman kitlesi bu bölgeye yerleşmiştir.

1118-1124 arasında Kuman Hanı Atrak zamanı Kumanlar Ardahan, Göle, Oltu, Tortum, Şavşat, Ardanuç, Yusufeli bölgelerine yerleşmiştir.

Kubasar Beğ çocukları İkizdere’ye bağlı Cimil Merkez olmak üzere Pazar, Çamlıhemşin, Rize’de ve Sürmene’nin Cimilit köyünde yaşayan ve Osmanlı döneminde de Tımar ve nüfuz sahibi Kumbasaroğullarının Kubasar’ın soyundan geldiği bilinmektedir.

Далее...

Размещено: 14.10.2014 | Просмотров: 2102 | Комментарии: 0

Tarih’te Kumuklar

(Umumi TÜRK TARİHİ’ne Giriş. İstanbul.1961. S.160-162)

[...] Kıpçak unsurunun bir kısmı ötedenberi Edil'in batısında bulunmuştur. Oğuz destanında, Oğuz Han'ın batı seferinde iken Kıpçaklanrı Edil'in batэısında Yaman-Su adlı bir yerde yaşayıp, şimalde İt-Barak (Fin) kavimleri ile cenubda (Kafkasta'ki) Derbend'de hudud muhafızlığı etmek ile tavzif edildigi anlatılıyor. Bu rivayete göre bu saha, Kıpçak'ın «yurdu» idi ve oradaki kavimlerden vergi toplayıp Oguz Han'a göndermekle muvazzaftı. Kendisine de Indır-Tarığı adlı yerler has tımar olarak verilmiştir. Ben bu rivayetleri, Hazar'lara tabi kavimler hakkında Budapeşte Üniversitesinde verdiğim bir konferansta izah etmiştim. Oğuznamenin zikrettiği bu mintakalarda Kipçak kabilelerinin Milad çağlarında yaşadığı, PLINIUS'un kayıtlarıyla teyid edilmektedir. Bu müellif, Kafkas daglarına yakın yerlerde birlikte yaşıyan iki kavim sıfatiyle «Camacs et Orans» yani Kemak'larla Uran'ları zikretmektedir. Ayni müellif, Derbend kapısı hakkında: «Buna Kuma­na kapısı diyorlar» demiştir.

Далее...

Размещено: 25.09.2012 | Просмотров: 2747 | Комментарии: 0

Basın yayın dili olarak Kumuk Türkçesi

(Кумыкский как язык медиа в прошлом и настоящем)

ФотоKafkasya tarih boyunca çeşitli Türk Devletleri ve kavimleri barındıran bir bölge olmuştur. Burada Türk kavimlerinden Hun, Avar, Hazar, Peçenek, Uz, Selçuk ve Osmanlıların izleri mevcuttur.

İşte bu değişik Türk boylarından bu coğrafyada kalan, günümüze kadar millî varlıklarını muhafaza eden, Kumuk Türkleri, Kafkasya Türkleri arasında nüfus bakımından Azerbaycan Türklerinden sonra ikinci sırayı alır (2010.yıldaki Nüfus sayımına gore, - 525 000).

Далее...

Размещено: 28.08.2012 | Просмотров: 3684 | Комментарии: 0

«Yoldaş» – 95 yıldır kendi halkıyla

Her ulusun kültürünün önemli bir yönü kendi dillerinde baskı (basın)sorunudur. Dünya uygarlık tarihinin medeniyeti bu gerçeği belirlenir göstergesi bir tür belli seviyede, kaliteli bir kriter oldu.

Kumukça basın ve gazeteciliğin ortaya çıkışı, oluşumu ve gelişimi - sosyal ve manevi görüşün ve Kumuk halkının büyümesinin uzun bir sürecidir kendi zorlukları ve yükselmeleriyle. Toplanmış olan malzeme iş bu süreç XIX yüzyılın ilk on yılında çıktığını gösterir ve ilk önce Türk "Tiflis'te Ahbar" (1832), "Ekinci" (1875), "Ziya-i Kafkasiye" (1879-1881), "Tercüman" (1883), "Sancak" (1899) ve diğerleri gibi başlıklarla genel türk baskılarda yayınlanmıştır. Sosyal yenileşmeler sürecinde doğmuş olan ancak Kumuk, Dağıstan ve Kuzey Kafkasyanın tarihinin değil bütün Türk dünyasının tarihinde parlak sayfalarından biridir.

Далее...

Размещено: 13.05.2012 | Просмотров: 3446 | Комментарии: 0

İstambul`da ilk Rusça gazete ve ordaki Türk edebiyatı örnekleri

Первая в Турции газета на русском языке и образцы турецкой литературы, данные в ней
Фото

İstanbul şehrinde, XX. yüzyıl başlarında, Stambulskiye Novosti [(Stamboulskya Novosti) «Стамбульские новости»] (İstanbul haberleri) adında bir Rusça gazete çıktığından yakın zamanlara kadar, ne Türk ve ne de Rus tarihçilerinin geniş bilgisi vardı. Türkoloji ilmine dehşetli bir baskı yaşanan Stalin döneminde unutulmaya duçar edilen bu gazete, 1960’lı yıllarında bazı kaynaklarda kısaca dile alınmış, ama genel olarak Rus bilim hayatı, 1980’lı yıllarda Stambulskiye Novosti adındaki bir gazetenin varlığından Prof. A. D. Jeltyakov’un yayınladığı bir yazı ile haberdar olmuştu [1].Türk süreli yayınları tarihi uzmanı Jeltyakov, yazısında bu organın İstanbul tarihinde ilk çıkan Rusça gazete olduğunu, onun sıradan bir yayın olmadığını, Rusya ve Türkiye arasındaki dostluk ilişkilerinin kuvvetlenmesine hizmet ettiğini vurgulamıştı. Son yıllarda gazeteye ve onun kurucusuna Rusya’da ilgi günden güne artarak, birçok araştırma meydana geldi [2-10] ve 2009 yılında, Stamboulskya Novosti gazetesinin çıkışının 100. yıl dönemi kutlandı.

Далее...

Размещено: 03.03.2012 | Просмотров: 4659 | Комментарии: 0

Kumuk Türklerini milli şairi Yırçı Kazak

Фото

Şairimizin ruhu şad olsun!

Ama: çok üzülerek kaydediyoruz ki; Şairimin 165. doğum yıldönümü eski Türk yurdu olan Dağıstan`da resmi idarelerce kutlanmıyor, anma törenleri bile yapılmıyor. Yoksa, vatanlarında şairin yıldönümünü hatırlayacak, veya hatırlatacak hiç mi Kumuk Türkü kalmamiş?

İstanbul`dan sizlere sesleniyorum. Atlan-Avullular, Kazanışlılar, Tarğulular, Cüngüteyliler, Kayı-Gentliler, Kayı-Tağlılar, Karabudah-Kentliler, Yahsaylılar, Şavhal, Soltan-Baba, Yanğı Yurtlular, Ey bütün iman edenler:

"Can ağalar, sizge dua amanat".

Далее...

Размещено: 30.11.2011 | Просмотров: 4819 | Комментарии: 0

Kumuk edebiyatını önde gelen isimlerinden

Anvar Haciyev (1914-1993)
фото

20. yüzyıldaki Kumuk Edebiyatının en önde gelen isimlerinden olan Anvar Haciyev Abdülhamitoğlu, 5 Ocak 1914 tarihinde Kumukistan`in Köstek yurdunda (köyünde) doğdu ve hayatini genç yillarından itibaren edebiyat yaratıcılığına adadı. "Yenilenme" isimli ilk şiir kitabıni 1934`te Mahaçkale`de yayınladı ve şiirde ilk adımlarından başlıyarak ün ve sevgi kazandı. Sonraki yıllarda çeşitli gazetelerde,dergilerde çalıstı. Moskova`da yüksek okulunu bitirdi. Devlet idarelerinde memurluk yaptı, Dağıstan Radyo ve Televizon Komitesi Başkanlığı vazifesinde bulundu. Dağistan Yazarlar Birliği`nin Sekreteri seçildi. "Dostluk" adlı edebi, kültürel derginin başredaktörlüğü görevini sürdürdü.1993`te ağır hastalığı neticesinde Mahaçkale`de vefat etti. Ama kendisinin bir deyişiyle "Yolu bittiyse de Yırı bitmedi".

Далее...

Размещено: 06.11.2011 | Просмотров: 3385 | Комментарии: 0

Türk Dili ve Kültürünün Kafkaslardakı Tarihı rolü

фото

En azından IV –VI asrılardan beri Kafkasya bir çok Türk Devletlere ve milletlere (Azeri, Kumuk, Balkar, Karaçay v.s.r.) milli-madani barınma yeri olmuştur, bundan dolayı Turk Dili ve Kültürü bu sahalarda oldukca bol gelişmiştir. Bilindigi gibi Hazar İmparatorlugunun döneminden daha önce hristıyanların kutsal kitabı Biblia Kafkasya türklerinin diline tarcüma edilmişti. Bu da Türk Dilinin o dönemlerdeki gelişme seviyesin iyi derecede sergiliyor. Türk Dili en azından IX –XI asırlardan başlıyarak bu sahalarda bir Lingua Franca niteligindeki dil olmuştur. Çünkü bu jeopolitik ve jeokültür alanında o tarihı devirlerde Türkler egemen unsur olmuşlardı ve bu sahalarda hakimlik yapmıştır. Bundan dolayı Türkler (Atılla İmparatorlugu, Hazar, Bulgar, Deşti Kıpçak, Altın Ordu Devletlerinın asıl unsurları) Kafkasya Halklarının Dillerin ve Kültürlerin epeyce etkılemiştir. Meselen, o dünemki Gürcüstanda Hazar Türkçesi Gürcü dili ıle yanısıra konuşulurdu. Türklerin milli kültür sahasındaki bin yıllar boyundaki tesirleri cıdden inkar edilemeyecek kadar saglam ve küvvetlıdir. Bunu Kafkasya halklarının dillerinin kelime hazınesinde, yer adlarında, toplum-hayat, sosyo-kültürel geleneklerinde , dıl ve edebıyatlarında görmek mümkündür.

Далее...

Размещено: 17.08.2011 | Просмотров: 3975 | Комментарии: 4

Herkesin bir hikayesi var...

Herkesin bir hikayesi var. İçerisinde kimi mutlu anılar olarak ağızlara yayılan gülücüklerle hatırlanırken, kimileri burun direklerini sızlatır insanın.

О нелегких судьбах двух наших соплеменников, выходцев из Хасавюрта - Ниматулле Исмаилове и Бурлият Астемировой - рассказывает Зафер Оьзден из Бельгии.

Читайте на русском языке: Zafer Özden. У каждого своя неповторимая судьба...

Далее...

Размещено: 18.04.2007 | Просмотров: 4849 | Комментарии: 0

Yavu’nun kuruluşu ve Kumuk’lar

(Возникновение Яву и кумыки)

Şimdiye kadar degişik kaynaklardan degişik yorumlar katılarak anlatılagelen köyümüzün kuruluşu ile ilgili hikayeleri, belgelere de dayanarak bir metin halinde toplamaya çalıştım. Benim burada kısıtlı bilgi, belge ve imkanlarla yaptıgım bu küçük çaplı araştırmada amacım Yavu\' nun tarihine bir ışık tutmaktır. Amaç, köyümüzün kuruluşu ile ilgili bilgileri belli bir çerçeve içinde degerlendirerek, kalıcı yazılı bir metin halinde bizden sonraki kuşaklara olabildigince dogru olarak aktarmaktır.

Далее...

Размещено: 16.09.2005 | Просмотров: 3821 | Комментарии: 0

Kumuk Türkleri

Kumuk Türkleri, bugün büyük çoğunluğu (1992 tahminine göre 250000 kişi) Rusya Federasyonuna bağlı Dağıstan Özerk Cumhuriyetinde, geriye kalan kısmı (yaklaşık 50000 kişi) Çeçen ve Osetya Özerk Cumhuriyetlerinde yaşayan, Azerbaycan Türklerinden sonra Kafkaslardaki en kalabalık Türk kavmidir. Kumukların bir kısmı, Çarlık Rusyasının Kuzey Kafkasya'yı istilâsı yıllarında ve bilhassa Şeyh Şamil'in esir düşmesinden sonra Osmanlı Devletine sığınmışlardır. Bunlar hâlen belli başlı olarak Tokat'ın Üçgözen ve Kuşoturağı, Sivas'ın Yavu köyünde yaşamaktadırlar.

Далее...

Размещено: 03.09.2005 | Просмотров: 4654 | Комментарии: 0