Кумыкский мир

Культура, история, современность

"Ёлдашгъа" ёлдашлыкъны айланасындагъы ойлар, таклифлер


Обращение "Поддержим свою родную газету!"

Скачать в формате MS Word



"Елдаш" газетни редакциясында газетге язылывгъа багъышлангъан ёлугъув болду. Ёлугъувда район администрацияланы, жамият къурумланы, илму ва маданият идараланы вакиллери, газетни къуллукъчулары ортакъчылыкъ этди.

Гиришив сёз булан жыйынны газетни баш редактору Камил Алиев ачды:

- Газетни къысматы гьакъда сёз юрюлсе, бизге де, охувчулагъа да, пайдалы болур. Айрокъда "Ёлдашны" 90 йыллыкъ юбилейи белгиленеген бу йылда Юбилейге багъышлангъан шатлы жыйынны ювукъ арада Къумукътеатрны бинасында оьтгермек гёз алгъа тутулгъан. Ондан алда газетни юбилейине байлавлу илму конференция да оьтгерилежек.

"Ёлдаш" газет - оьмюр бою халкъгъа ёлдаш болуп гелген информация къурал. Огъар бугюнгю язылывну гьакъында айтсакъ, макътардай гьал ёкъ. Газетге язылагъанланы санаву 30 мингге гётерилген заманлар да болгъан. Орта гьисапда гьали газет алагъанланы 50-60 проценти тас этилген. Шо гьали этилеген язылыв да газетге гьакъ юрекден берилгенлени гьаракаты, редакцияны къуллукъчуларыны къасты булан, бир-бир район администрацияланы кёмеги булан этиле. О гьакъда газетни 14-нчю сентябрде чыкъгъан номеринде айтгъанбыз.

Бугюн мунда жыйылгъанлар газетге язылывгъа байлавлу оьзлени пикруларын, таклифлерин айтгъанны сюер эдик.

Алибек Гьажиев - "Даг-экопроект" деген илму-ахтарыв инстутутну директору, профессор:

- "Ёлдаш" газет арт вакътилерде, не якъдан алгъанда да, яхшы янгьа алышынгъаны гьис этиле. Амма огьар язылагъанланы санаву миллетни гьар вакилини намусуна тиер даражада аз. Газетни шо гьалда къойма бажарылмай. Ону тиражын, азында, 10 мингге гётермеге тарыкъ. Халкъ булан ишлеме герек. Районланы башчылары булан байлавлукъ тутуп, кёмек этмекни тилемеге де, герек буса, талап этмеге де герек. Мен оьзюм язылывну масъаласы булан къайда бармагъа да, не этмеге де разимен. Халкъ арада далаплы ва мадарлы адамлар бар.

Харж якъдан кемек этгенни олардан да тилеме ярай. Барыбыз да къаст этсек, язылыв тюзелер деп ойлайман.

Гьюсен Адилов - Ж. Къоркъмасовну атындагъы фондну председатели:

- Яш наслу тилни унутуп барагъаны белгили. Школаланы директорлары булан байлавлукъ тутуп, гьар жума "Ана тилим - азиз тилим" деген "Ёлдаш" газетни номерин арагьа салып ойлашыв оьтгерсе, яшлар газет булан машгъул болар эди, адабият тилни уьйренме муштарлы болар эди деп ойлайман.

Акъав Акъавов - "Хасавюрт район" деген муниципал бирлешивню башчысыны информация къураллагъа къарайгъан кемекчиси:

- Район гьакимликни янындан информация къураллагъа тийишли даражада агьамият берилмей тургъан буса, гьалиден сонг берилежекге инандырма сюемен. "Ёлдаш" газетге язылывгъа кёмек этме сёз берген эдик, тек шо сёзюбюзню кютюп болмадыкъ. Гьалиден сонг шо кёмек мекенли болажакъгъа мен районну ёлбашчысыны атындан сизин инандырма боламан. Районда газетге язылывну масъаласын кютмеге бир нече ёллар бар. Шоланы арасында юртларда пенсияланы уьлешеген къуллукъчуланы къолламакъ да асув берир. Райондагъы мадарлы адамланы къолламагъа да ярай. Бу масъаланы уьстюнде ойлашып къарама тарыкъ.

Бадрутдин Магьамматов - Китап издательствону къумукъ бёлюгюню редактору, шаир:

- Биринчи талап - газетни охувчусун охума муштарлы этмек. Шо яндан алгъанда, газетни "Времена" бёлюгю чыкъма башлагъанлыкъ язылывгъа пайдалы таъсир этди. Интернетге чыгъып, газетни яйылыв дазусу генглешди. Биз, язывчулар, шаирлер, барыбыз да шу газетни редакциясындан чыкъгъанбыз. Дагъыстанда рус тилни программасы гётерилген. Амма рус тилни масъаласы къоркъунчлу тюгюл, ана тиллени масъаласы къоркъунчлу. Газет буса ана тилни сакълавда аслу роль ойнайгъаны белгили.

Язылывгъа байлавлу ерлеге барагъанда муна шунда жыйылгъан активден адамланы къошса, таъсирли болар деп ойлайман. Бугюнден башлап, график де къуруп, ерлеге бармагъа герек. Шо елугъувларда ортакъчылыкъ этме мен гьазирмен.

Камил Алиев:

- Газет мени талапларымны таъмин этмей, шо саялы огъар язылмайман дейгенлер бар буса, бизге язсынлар, ортакъ пикру алышдырыв юрютейик. Асувлу, пайдалы таклифлени къабул этме биз гьазирбиз.

Алибек Гьажиев:

- Буссагьатгъы яшавда нечик яшама герекни гёрсетеген материаллар гётериле турса, халкъыбыз учун пайдалы болур.

Гьамит Бучаев - Халкъ хозяйство институтну ректору:

- Мен оьзюм яздырып 50 газетни аламан. Институтдагъы къумукъ дарс беривчюлеге оланы уьлешип, яшланы газетге муштарландырмакъны къастын этемен.

Бугюнгю номерде Хасавюрт районну Кёстек юртундагъы гьалны гьакъында язылгъан. Шолай материалланы, терен маъналы, халкъны къысматына байлавлу материалланы кёп чыгъарма герек.

Салавутдин Мусалаев - Къумукъ театрны директоруну заместители:

- "Ёлдаш" газетде театрны, пагьмулу вакиллерибизни гьакъында язылгъанны сюебиз. Театрны коллективи он газет ала. Шо санавну гелеген йыл дагъы да артдырарбыз. Язылыв артсын учун халкъ булан, школалар булан ишлеме герек.

Агъалав Гьалимов - "Къарабудагъгент район" деген муниципал бирлешивню башчысыны заместители:

- Критикалы материаллар, къувунлу материаллар кёп болгъан сайын, газет охувчуланы тергевюн тарта. Кёстекдеги, башгъа ерлердеги гьаллар тез, заманында берилсе яхшы.

Къарабудагъгент район бу йыл газетге язылыв ишде осал болгъаны яман. Районларда язылыв масъала аслу гьалда районну башчысындан гьасил бола. Шогъар агьамият берме тюше. Газетибиз арив, баргъан сайын охума муштарлы болабыз.

Асадулла Гьажиев - типографияны директоруну заместители:

- Б.Узунаев "Уьч атылагъан тюбек" деп ат такъгъан газетлерде Хасавюрт районда болгъан бир тюрлю агьвалатлагъа байлавлу къумукъ жагьиллени, район администрацияны ерсиз айыплап язылгъан ялгъанлагъа жавап гьисапда тийишли материаллар язып чыгъарма герек. Оларда кёп-кёп бир де болмагъан, гьакъыкъатгъа къыйышмайгъан агьвалатлар чыгъа.

Салав Алиев - Кахулай юрт администрацияны башчысы, жамият чалышывчу:

- Бугюн мунда юрюлеген газетге язылыв масъала бизин халкъны англав ва танглав даражасындан гьасил бола. Юртларда адамлар жамиятлыкъдан бюс-бютюн айрылгъан. Газет шо масъаланы аслу маънасын ачгъаны герек. Газетни къысматы учун нече адам азыгъын, къысматын къурбан этген. Юртларда орта элитаны язылывгъа къуршама герек, район, юрт идаралардагьы адамланы, муаллимлени.

Халкъ дыгъыжарсыз болгъан. Акъча ёкълукъдан тюгюл, ругь ярлылыкъдан. Газет янгыча ойлашма уьйретме башлагъан. Шо янгылыкъны халкъгъа, газетни охумайгъанлагъа етишдирме герек. Ачыкъ кюйде англатып, халкъгъа язылывну гьакъында чакъырыв этме тюше.

Гьайбулла Алхангьажиев - политолог:

- Газетни тиражы тёбенлешегени гюч булан токътатып болагъан агъым тюгюл. Яш наслу газетни охумай. Охуйгъан уллу чагъындагъы адамлар буса аз бола бара. Газетни яшлар да охума гьасирет болагъан даражагъа гётерме герек.

Гьарун-Рашит Гьюсейнов - Дагъыстан пачалыкъ университетни доценти:

- Къумукълар газетничи нечик де охумай, билим алма да къаст этмей. Дагъыстан пачалыкъ университетде къумукъланы яш алимлери бары да миллетлерден аз. Барлары да оьсме сюймейлер. Гьалиги дюньяда ёл алмакъ учун билимли болма тарыкъ. Яшёрюмлер билим алма къаст этмесе, миллет аза, ругь байлыгъыбыз осал бола.

Гьасан Оразаев - илму къуллукъчу:

- "Ёлдаш" газетни 90 йыллыкъ юбилейине газетни инг де ювукъ къурдашлары гележек. Шонда язылывну юрютме де ярай. Язылывда аслу агьамият школалагъа, муаллимлеге берилсе, пайдалы болур.

К.Алиев баш редактор болуп гелгенде, "Времена" деген газетни рус бёлюгю чыгъып башлады. Огъар шекли къарап да турдукъ. Тек гьали русча чыгьагьан бёлюксюз газетни къабул этме де къыйын. Газетни енгил охулагъан этме къаст этилсе яхшы. Кёп уллу материалланы охума ялкъывлу, къыйын бола.

Агьмат Жачаев - "Ёлдаш" газетни адабият бёлюгюню редактору, шаир:

- Мунда редакцияны къуллукъчуларыны янындан язылывгъа байлавлу гьаракат гючленме герек деген сёзлер кёп айтылды. Болгъан чакъы районларда ёлугьувлар да оьтгеребиз, арив де айтабыз, адамланы, ёлбашчыланы намусуна да тиебиз. Амма район ёлбашчыланы якълаву болмаса, шо къуллукъну олар оьз башына алып чалышмаса, пайда болмай. Газетге язылагъанлар - шо баягъы, орта яшайгъанлар. Бары да намус оланы башына тюше.

Биз мунда, редакцияларда, янгыз алапа учун ишлемейбиз. Газет - миллетни бети. Шо бет башгъалардан эрши болгъанны, осал болгъанны сюймейбиз. Шо саялы ишлейбиз.

Камил Алиев:

- Мунда айтылгъан ойланы, таклифлени жыйып, халкъгъа чакъырыв этме сюебиз. Язылыв юрюлегенде редакцияны къуллукъчулары ерлердеги адамлар, ёлбашчылар булан ёлукъмай десе, тюз болмас. Районлагьа да барабыз, юртлагьа да барабыз. Адамлар язылма сёз де бере, тек натижа рази къалдырагъан даражада болмай.

Газетге яш касбучуланы тартмакъ деген масъалагъа биз оьзюбюз де агьамият беребиз. Тек о масъаланы чечме тынч тюгюл. Яш наслу оьзюню ана тилин билмей. Дагъыстан пачалыкъ университетде журналистлер гьазирлейген бёлюк ачылгъанлы редакциягъа янгыз эки журналист гелген.

Газетни тилин англамайгъан саялы охумайбыз дейгенлер де бар. Англамайгъанлар - адабият тилни билмейгенлер. Огъар биз гюнагьлы тюгюлбюз.

Мунда айтылгъан таклифлер бизин учун бек пайдалы, гьалиден сонг да шолай таклифлени бере туругъуз. Баракалла сизге.

Размещено: 12.10.2007 | Просмотров: 3027 | Комментарии: 0

Комментарии на facebook

 

Комментарии

Пока комментариев нет.

Для комментирования на сайте следует авторизоваться.