Кумыкский мир

Культура, история, современность

Муаллимлени тухуму

фото

Бабаюрт районну Тамазатёбе юртунда Кумаковланы тухуму муаллимлени тухуму гьисапда тезден белгили болгъан. Бу тухумну вакиллери бугюнлерде анадаш районунда ва ону тышында муаллимлер болуп чалышып, жагьил наслугъа билим де, тарбия да бере. Бу белгили тухумну баш тамурларындан деп гьисап этилеген вакили Жумакъай Кумаковну Бабаюрт районну биринчи муаллимлерини сыдырасына къошмагъа толу ихтиярыбыз бар.

Уллу Ватан давну алдындагъы йылларда Жумакъай эсги Тамазатёбе юртда башлапгъы класланы муаллими гьисапда юртдагъы уллуланы ва яшланы охума-язма уьйретген. Юртлулары огьар уллу гьюрмет булан "Жумакъай муаллим" деп айта эди. Жумакъай муаллим агьлюсю Нажабат булан алты яшны оьсдюрген: уьч улан ва уьч къыз. Жумакъайны алты да авлети, атасыны атын ер этмей, ондан уьлгю алып, муаллим касбуну тангладылар.

Уллу уланы Жамалдин Хасавюрт шагьардагъы муаллимлер гьазирлейген училищени уьстюнлю кюйде тамамлап, эсги Тамазатёбедеги мактапда башлапгъы класланы муаллими болуп 40 йыллар чалышгъан. Эсги Тамазатёбе юртдагъы башлапгъы класланы школасында, дейгеним, 4 йыллыкъ школагъа ол ёлбашчылыкъ да этген.

Ортанчы уланы Зиявдин де атасы йимик Хасавюрт шагьарда муаллимни дипломуна ес болуп, загьмат ёлун Янгы Коса юртдагъы школада башлагъан.

Гиччи уланы Зайнидин де агъалары йимик, Хасавюрт шагьардагъы педагогика училищени тамамлап, охувун Дагъыстан педагогика институтда давам этген. Оьр билим алып, ата юрту Тамазатёбедеги орта школада биология дарсланы юрютген. Зайнидин Жумакъаевич оьзю юрютеген предметни яхшы биле эди. Ону дарслары къужурлу ва жанлы оьте эди. Зайнидин Жумакъаевич охувчуланы авлакъгъа элтип, анадаш табиатны сюймеге, ону аявлап ва асырап сакъламагъа уьйрете эди.

Зайнидинни агьлю ёлдашы Мадина Абдуллаевна да школада муаллим болуп чалыша эди. Сонггъа таба эр-къатын Хасавюрт районну Байрамавул юртуна гёчюп гетди. Байрамавул орта школада да Кумаковлар касбусуна амин болуп, яшлагъа билим беривюн узатгъан. Зайнидин Жумакъаевич бугюнлерде бизин арабызда ёкъ. Амма ону агьлюсю Мадина Абдуллаевна, чагъы гелип пенсиягъа чыкъса да, уьйде рагьат турмай, бугюнлерде де Байрамавул орта школада дарс бере. Оланы къызы Наида, Дагъыстан пачалыкъ университетни филология факультетин битдирип, муаллим касбугъа ес болгъан.

Жумакъай муаллимни уьч де къызы да къысматын бу эл арада абурлу ва гьюрметли касбу булан тыгъыс кюйде байлагъан. Дейгеним, уллу къызы Кабират, Буйнакск шагьардагъы 1 номерли педагогика училищени битдирип, загьмат ёлун Бабаюрт орта школада башлагъан. Ортанчы къызы Кавсарат да, Дагъыстан пачалыкъ педагогика институтну битдирип, оьр билимге ес болуп, Магьачкъала шагьардагъы 37 номерли орта школада биология дарсланы узакъ йыллар юрютген. Бугюнлерде ону къызы Гюлнара Солтанмуратовна Атагишиева, Дагъыстан пачалыкъ университетни математика факультетин уьстюнлю кюйде тамамлап, бу оьр охув ожакъны аспирантурасын да охуп битип, Дагъыстан халкъ хозяйство институтда студентлеге дарс бере. Жумакъайны лап гиччи къызы Бурлият да, эркъардашларындан ва къызардашларындан артда къалмай юрт школаны лап яхшы къыйматлагъа тамамлап, охувун Дагъыстан педагогика институтну тыш уьлкелени тиллерин уьйренеген факультетинде узатгъан. Бурлият 1975-нчи йылда бу оьр охув ожакъны тамамлап, биринчи дарсларын ата юрту Тамазатёбе орта школада немис тил дарсланы юрютген. Бугюнлерде Бурлият Жумакъаевна Магьачкъалада яшай ва онда муаллим касбусун узата.

Жумакъай муаллимни агъасы Сираждинни уланы Гьаким де гиччиден билим алмагъа муштарлы болгъан. Билимлеге, илмугъа гьасиретлик ону заманында эки оьр охув ожакъны битдирмеге борчлу этген. Демек, Гьаким Москвадагъы Тимирязевни атындагъы юрт хозяйство академияны ва Дагъыстан пачалыкъ университетни уьстюнлю кюйде тамамлагъан. Гьаким Сиражутдинович Кумаков бугюнлерде Мужукъай орта школада математика дарсланы юрюте. Ону агьлюсю Ума Мустапаева да башлапгъы класларда яшлагъа дарслар бере.

Жумакъай муаллимни бирдагъы агъасы Сулейманны уланы Камалдин Сулейманович Кумаков 1928-нчи йылда Тамазатёбе юртда тувгъан. 1950-нчи йылда Хасавюрт шагьардагъы муаллимлер гьазирлейген училищени битдирип, ата юрту Тамазатебедеги школада къумукъ тилден ва адабиятдан дарслар юрютген. 1951-нчи ва 1953-нчю йылларда Камалдин Сулейманович Львов юртдагъы школада къумукъ тилден дарслар берген. 1954-нчю йылда ата юртуна къайтып, муаллим касбусун узата. Узакъ йылланы боюнда Камалдин Сулейманович школадагъы производство бригаданы ёлбашчысы болуп, яшланы гиччиден загьматгъа къуршап тургъан. Тамазатёбе орта школаны производство бригадасы районда лап яхшы натижалагъа ва уьстюнлюклеге етген бригада деп белгили болгъан. Бугюнлерде Тамазатёбе орта школада ишлейген муаллимлер Камалдин Сулеймановични атын уллу гьюрмет ва абур булан эсгере. Неге тюгюл, ол кёплеге насигьатчы гьисапда кёмек къолун узатып, муаллим касбуну сырларын ачгъан.

Камалдинни агъасы Авардинни къызы Разият да муаллим касбуну юреги авуп танглагъан. Айтагъаным, Разият 1985-нчи йылда Дагъыстан педагогика университетни математика факультетин тамамлагъан. 1989-нчу йылда Разият анадаш школасы - Тамазатёбе орта школада математика дарсланы юрютген. Бугюнлерде Разият Авардиновна Кумакова Тамазатёбе орта школада ишлей. Разиятны анасы Кабахан Атабаевнада 43 йылны узагъында Тамазатёбе орта школада башлапгъы класланы муаллими болуп чалышып, юртлуланы кёбюсюн охумагъа-язмагъа уьйретген. Жумакъайны иниси Изидинни уланы Марат да муаллим касбуну башын тутгъан. Айтагъаным, Марат Изидинович Кумаков Избербаш шагъардагъы педагогика училищени чебер-графика бёлюгюн битдирип, черчение ва сурат этив дарсланы Бабаюртдагъы 3 номерли школада юрютген. Бугюнлерде Марат Изидинович Ахой-отар школада загьмат тёге.

Кумаковланы муаллим тухуму сёнмежек. Неге тюгюл, бу тухумну яш вакиллери бугюнлерде де муаллим касбугъа ес болмакъ учун, оьр охув ожакъларда охуй. Дейгеним, Камалдин Сулеймановични уланы Сулейманны къызы Назимат Кумакова бугюнлерде Дагъыстан педагогика университетни тыш тиллени муаллимлерин гьазирлейген факультетини 3-нчю курсунда охуй. Авардин Сулеймановични ва Кабахан Атабаевнаны уланы Амирни къызы Минара да бугюнлерде оьрде эсгерилген оьр охув ожакъда охуп тура. Назимат ва Минара Кумаковлар уллаталарыны ёлуна амин болуп тухумда мердешге айлангъан касбуну танглагънлар.

Кумаковланы билим берив тармакъдагъы ишинде оьрлюклер ва уьстюнлюклер, яшавда насип, савлукъ ва узакъ оьмюр ёрайбыз.

Бэлла Гьажигелдиева

СУРАТДА: Камалдин Кумаков охувчу яшлар булан.


Опубликовано:
газета "Ёлдаш/Времена", 11 февраля 2011 г.

Размещено: 17.02.2011 | Просмотров: 2914 | Комментарии: 0

Комментарии на facebook

 

Комментарии

Пока комментариев нет.

Для комментирования на сайте следует авторизоваться.